راز سخن

مثنوی گرگ نامه

۴٠ - آدمی چون سیر شد ، عصیان کند

آدمی ، چون سیر شد ، عُصیان کندبندگی در محضر شیطان کند
تا شود از حرص ، شلوارش دو تااز خدا کمتر ندارد ، کبریا (۱)
تا کلاه او زراندودی شودچشم آن دارد که معبودی شود
چون اجاق مطبخش ، دودی کند (۲)از تکبُّر ، فعل ِ نمرودی کند (۳)
چون ببیند خویش را رنگین شدهظن برد « طاووس علّیین شده » (۴)
بانگ آرد: هان مخوانیدم بشر!من مَلک باشم ولی بی بال و پَر!
می‌رسد بر خلق ، فیض رحمتمگر نی‌ام خالق ، دلیل خلقتم!
شد وجودم ، علتِ خلق جهاننعمت و رحمت ، برای مردمان
من به شوکت ، کمتر از خالق نی‌امکس نداند ،خود فقط دانم ،کی‌ام!
من که هستم؟ نایب پروردگار!بلکه هم ، قائم مقام کردگار!
روز و شب گر سجدهٔ شُکرم کنیدشاخه‌ای گـُل بر سر خود می‌زنید

****

ادعاهایش ندارد انتهاچون نخوانده « یفعل الله مایشاء » (۵)
آنکه گوید من دلیل خلقتمیا همه معلول‌ها را علّتم
یا نداند عرض و طول این جهانیا نکردی یک نظر بر آسمان
آن مگس پنداشت کان حلوا فروشدیگِ حلوا بهر او آرد به جوش (۶)
علتِ خلقت ، من و تو نیستیممنصفی؟ بنگر من و تو چیستیم؟
پاره‌ای از گوشت و یک کاسه خونهر دو هم در بند امیال درون
یا غباری از بیابان وجودقطره‌ای جاری درین دریای رود
قرن‌ها پیش از تو ، دنیا زاده شدجمله اسباب جهان آماده شد
گر تو کم باشی ز ترکیب جهانپَـرّ کاهی کم ازین خرمن بدان
تو که با یک کفّ آبی غرقه‌ایدر چنین گرداب مغرور چه‌ای؟
از تکبر ، چون نهی پا بر زمیناز فلک ، بسیار بینی قهر و کین

****

گو چه باید کرد با این آدمی؟کز فساد او تَـبَه شد عالَمی
راه حلش جو ز قرآن کریماقرأ: بسم الله رحمن رحیم
خوان « علیهم ربک سوط عذاب » (۷)تا نگردد بیش ازین ، عالم خراب

***********

۱ - کبریا: غرور - تکبر

۲ - دود از مطبخ یا اجاق کسی بلند شدن ، به معنای توانگر و مالدار بودن اوست. به معنای دیگر ، در آشپزخانه‌اش غذایی پخته می‌شود.

خواجهٔ کم کاسهٔ ما آنکه از بهر طعام

هیچگاه از مطبخ او دود بر بالا نشد (وحشی )

-----

در محلی که برنمی‌آمد

هفته هفته ز مطبخ او دود (محتشم کاشانی )

۳ - نمرود بنا به روایت تورات ، از شخصیت‌های عهد عتیق و از شاهان بابل بود و ادعای خدایی کرد. سومریان در مقابل او به سجده می‌افتادند.

۴ - بخشی از این مصرع از مولاناست در حکایت:

آن شغالی رفت اندر خم رنگ

اندر آن خم کرد یک ساعت درنگ

پس برآمد ، پوستین رنگین شده

کاین منم طاووس علیین شده!

۵ - یفعل الله مایشاء: هرچه را خداوند بخواهد ، به انجام می‌رساند.

۶ - تعبیر از عطارست: مگس پنداشت کان قصاب دمساز برای او در دکان کند باز

۷ - « فصب علیهم ربک سوط عذاب » سوره فجر آیه ۱۲ (سرانجام پروردگارت ، تازیانه عذاب را بر سر آنان کشید.)

دیدگاه‌ها (0)

هنوز دیدگاهی برای این اثر ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید!

برای ثبت دیدگاه و شرکت در بحث‌ها، لطفاً وارد حساب کاربری خود شوید.