راز سخن

مثنوی گرگ نامه

۵٠ - بر در انعام دنیا می‌روی؟

بَر در ِ انعام دنیا می‌روی؟ (۱)کز عطایش صاحب ثروت شوی؟
نیست امّیدی به مال و نعمتشزحمتش نقدست و نسیه ، رحمتش
لطف و بخشایش ازین سفله مجو (۲)خوش خیالستی ، کَرَم؟ آن هم از او؟
گر ازو خواهی حُطام دنیوی (۳)پاسخی جز « لَن ترانی » نشنوی (۴)
او نخوانده درس اکرام و دَهِش (۵)مُمسِک است و بی‌مَرام و بَدمَنش (۶)
کِی کَرَم دیدی تو از این چشم تنگ؟در نیاید بی‌گمان چربی ز سنگ (۷)
زر نشانش دِه که بنماید ، مِسَشیوسف ار بیند ، بَـرَد در مَحبَسش!
گر بخواهد نیک احسانت کندبر لب جو ، آب مهمانت کند (۸)
چون رَسی در محضر گردون پیردرب جیب خویش را محکم بگیر!
خواهی از دستش بمانی در امانرُو دعایی بهر دفع شرّ بخوان

****

قصّه‌ای را در کتابی دیده‌امیا گمانم از کسی بشنیده‌ام
مادران را ، یک شب عزرائیل گفتهر که خواهد ،بَخشَمش فرزندِ مُفت
در جوابش مادری فرتوت و پیرگفت فرزند مرا از من مگیر...
نذر و احسان تو ارزانیت باداز تو کِی خیری رسد ، عزّت زیاد!

***********

۱ - اِنعام: بخشش

۲ - سفله: پست - فرومایه

۳ - حطام دنیوی: مال و منال دنیا

۴ - لَن ترانی: هرگز نبینی مرا. مأخوذ از آیه: لمَّا جاء مُوسی لِمیقاتِنا وَکلّمَهُ رَبُّهُ قالَ رَبِّ اَرنی اَنظُر الیکَ قالَ لَن تَرانی ... قرآن کریم ۷ / ۱۴۳

و هنگامی که موسی برای میعاد ما آمد و پروردگارش با او تکلّم کرد گفت: پروردگارا، خود را به من بنما تا به تو نظر کنم. خداوند فرمود: هرگز مرا نخواهی دید...

در تداول عامه فارسی زبانان به کم محلی و بی توجهی و بد و بیراه گفتن معنا می شود. ( لغت نامه دهخدا )

۵ - اکرام - دهش: بخشش کردن - بخشندگی

۶ - مُمسک: خسیس - بخیل

۷ - چربی ز سنگ درآوردن یا درآمدن ، کنایه به امری محال است که در زبان فارسی ضرب المثل شده است و در مورد افراد خسیس به کار می رود.

۸ - مهمان منی به آب آن هم لب جو ( امثال و حِکَم دهخدا )

دیدگاه‌ها (0)

هنوز دیدگاهی برای این اثر ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید!

برای ثبت دیدگاه و شرکت در بحث‌ها، لطفاً وارد حساب کاربری خود شوید.