راز سخن

مثنوی گرگ نامه

۶٠ - آن یکی گفتا که من پیغمبرم

آن یکی گفتا که من پیغمبرمدر نَبوّت ، از رسولان برترم
گر محمد (ص) خاتم پیغمبریست (۱)در وثوق این سخن تردید نیست (۲)
لیک ، من قدری ازو خاتم‌ترم!من نبیّ دُور بعدِ آخرم (۳)
مردمان گفتند یک مُعجز بیارتا شویم از جان شما را یار غار (۴)
گفت: من را نیست وحی و دفترییا عصایی که بگردد اژدری (۵)
لیک فرمان می دهم اشجار را (۶)تا دوان آیند بر درگاه ما
حال ، امری می‌کنم بر آن درختنزد ما آید بدون فُوت وقت (۷)

****

پس صدا کردی به آوازی رسا:ای درخت ، اینک به پیش ما بیا...
این سعادت شد نصیبت ای گیاهتا ز خاک اکنون رَسی بر اوج ماه
هر شجر را نیست توفیقی چنینتا که گردد با رسولی همنشین
گر پَر ِ پَرواز بخشیدت فلکهمتّی کُن ، بال بگشا تا مَلک (۸)
گر رَسی بر محضر پیغمبرتمی‌شود تابان به عالم ، اخترت
همگنانت بر تو حسرت می‌خورندبعد ازین نامت به نیکی می‌بَرند

****

شد ازو اصرار و از سوی نبات (۹)آنچه ظاهر شد سکون بود و ثبات
بار دیگر بانگ زد بر آن شجربانگ کِی دارد اثر ، بر گوش کر؟
گر ندایی از حجر بشنیده‌ای (۱٠)زآن شجر هم جا به جایی دیده‌ای
پس نبی گفتا که شاید این درختتنبل و تن‌پرور است و تیره‌بخت
یا که باشد بادِ نخوت در سرشتا کِی این آتش کند خاکسترش؟
او چو ما ، گر خُلق نیکو داشتیدست ازین خیره‌سری برداشتی
گر چه باشد خودپسند و بَدمنشنیست لایق بهر طعن و سرزنش
ما رسولان اهل خودخواهی نِه‌ایمبا چنین رفتارها بیگانه‌ایم
تا برای این شجر الگو شویم (۱۱)او نیامد ما به نزدش می‌رویم

***********

۱ - خاتم: ختم کننده - یکی از القاب حضرت محمد (ص) که پایان دهنده امر رسالت بودند.

۲ - وثوق: صحت و درستی

۳ -... لیس نبی بعدی:... بعد از من پیامبری نخواهد بود.

۴ - یار غار: لقب ابوبکر که یار غار حضرت رسول (ص) بودند. - یار غار ( ضرب المثلی است )

۵ - اشاره به معجزهٔ حضرت موسی که عصایش را به مار تبدیل کرد.

۶ - شجر: درخت - اشجار: درختان

۷ - از نظر قواعد ادبی ، کلمات « درخت » و « وقت » نمی‌توانند قافیهٔ دو مصرع یک بیت باشند. اما این دو واژه با قرابت آوایی‌شان ، به عنوان قافیه‌های دو مصرع این بیت به کار گرفته شده‌اند و با خوش‌نشینی و هم نوایی‌شان ، اصراری برای تغییر آن نداشتم.

نمونه‌ای از مثنوی مولانا:

از کمال طالع و اقبال و بخت

او ایازی بود و شه محمود وقت

۸ - تا مَلَک: تا فرشته‌ها - مجازا به معنی عروج کردن و ارتقاء مقام و معنویت است .

۹ - نبات: هر سبزه و درخت که از زمین بروید. در اینجا به معنی درخت آمده است.

ز موج بحر کف تو چو نشو یافت نمی نبات سدره و طوبی گرفت نشو و نما (عطار)

سدره و طوبی: نام دو درخت در بهشت

۱٠ - حجر: سنگ

۱۱ - الگو: ( لغتی به زبان ترکی ) سرمشق - نمونه

دیدگاه‌ها (0)

هنوز دیدگاهی برای این اثر ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید!

برای ثبت دیدگاه و شرکت در بحث‌ها، لطفاً وارد حساب کاربری خود شوید.